Home » De Zwolsche baan
Categorie archieven: De Zwolsche baan
Zwolsche Baan (3) – Revisie besturing
De bedrading
Wij zijn begonnen met de renovatie door alle bekabeling in de 3 besturingskasten los te koppelen en onder de spoorbaan per blok op te binden. Onder elk blok hangen 2 of 3 bundels blauwe en oranje draden, afhankelijk van het aantal secties per blok.
Een blok met éénrichtingsverkeer heeft 2 secties. Blok 12 in onderstaande figuur heeft sectie 12.1 en sectie 12.3. Blok 9 met tweerichtingsverkeer heeft 3 secties 9.1, 9.2 en 9.3. Vervolgens moet de bedrading weer worden aangesloten op een dubbele rangeerstrook in de besturingskast. Voor elk blok zijn voor zowel de blauwe als oranje bedrading 3 opeenvolgende aansluitpunten gereserveerd.
De aanduiding 1.25.25 onder sectie 9.1 (figuur) geeft het aansluitpunt op de rangeerstrook weer in kast 1. Sectie 12.1 is aangesloten aansluitpunt 34 van zowel de oranje als de blauwe zijde van de rangeerstrook. De aansluitpunten 1 t/m 33 zijn gereserveerd voor de blokken 1 t/m 11.

In onderstaande figuur wordt het principe van de dubbele rangeerstrook weergegeven.

Op de primaire (blauw) zijde van de rangeerstrook worden de blauwe bekabeling (niet onderbroken A rail) van de blokken aangesloten. De secundaire 3 aansluitpunten behorend bij een blok zijn galvanisch doorverbonden. Dit lijkt dubbelop, daar de A rail niet onderbroken is, maar dit komt de galvanische verbinding ten goede.
De secundaire zijde is eveneens gekoppeld met de connector van de CD16. Aansluiting 1.1a zit op 1a van connector 1 van de combinatie CD16/RMH, 2.4a zit op aansluitpunt 4a van de tweede connector CD16/RMH.
Op de primaire (oranje) zijde van de rangeerstrook worden de oranje bekabeling (komend van de onderbroken B rail rail) van de blokken aangesloten. De secundaire zijde is weer gekoppeld met connector van de CD16. Aansluiting 1.1b1 is gekoppeld met de overeenkomstige aansluiting op de connector van de eerste CD16/RMH combinatie en 2.4b3 op de connector van de tweede CD16/RMH combinatie.
Aansluiting 2.jump5.1 (de tweede sectie van blok 9) is aangesloten op positie 1 van jumper 5 van de tweede CD16/RMH combinatie. In onderstaande figuur is de aansluiting van de blokken 1 tot en met 14 uit kast 1 op de connectoren van beide CD16/RMH combinaties weergegeven.

In onderstaande figuur is het blokschema van de CD16 en de TMH weergegeven zoals ze doorgaans worden toegepast.

De bedrading van de railstaven wordt aangesloten op connector K4 van de CD16. De bedrading voor de voedingsspanning per blok wordt via connector K2 van de CD16 gekoppeld met de TMH via connector K4, zodat de TMH het betreffende blok van de juiste voedingsspanning kan voorzien.
De TMH kan 8 onafhankelijke blokken van spanning voorzien en in combinatie met de CD16 16 bezetmeldpunten detecteren (doorgaans 2 bezetmeldpunten per blok)
Tot zover de bekabeling van de blokken naar de besturingskasten.
(meer…)Zwolsche Baan (2) – Revisie besturing
Hiervoor is ingegaan op de ontstaansgeschiedenis van de Zwolsche baan:
- 1978 – 1980: bouw en tentoonstelling in het provincie huis
- 1980: verhuizing naar de zolder van de Enk school
- 1992: verhuizing naar de zolder van de Elbert school
- 2008 – 2010: ombouw van analoog naar digitaal (Dinamo)
Inventarisatie van de hardware
Al met al is de baan bijna 50 jaar oud en vertoont de baan een aanzienlijk aantal gebreken. Een groot nadeel is dat in de loop van de jaren de documentatie niet of nauwelijks is vastgelegd. Na een aantal jaren geprobeerd te hebben om de baan weer goed berijdbaar te krijgen met bloed, zweet en tranen bleef het aanmodderen. Door het ontbreken van goede documentatie bleef het zoeken naar de spreekwoordelijke speld in de hooiberg.
Eind 2023 hebben we besloten om de baan volledig te renoveren.
Alle elektronica is onderworpen aan een grondige onderhoudsbeurt en alle bedrading van de besturingskasten is losgekoppeld en opnieuw aangesloten. Goede documentatie van het project had hierbij de hoogste prioriteit.
Hierna volgt een bloemlezing van het project.
Besturing
De besturing van de baan is verdeeld over drie kasten met Dinamo Hardware.
Kast 1 – zijde ingang
Kast 1 staat het dichtst bij de computer en herbergt dus de RM-U die verantwoordelijk is voor de communicatie in het Dinamosysteem.


Kast 2 – midden
Kast 2 staat in het midden, ter hoogte van het station. De meest complexe situaties (wisselstraten) bevinden zich in dit gedeelte van de baan.


Kast 3 – zijde werkplaats
Kast 3 staat uiterst rechts van het station en is het verst verwijderd van de computer en de RM-U.


Rigoureuze maatregelen
De tekeningen laten goed de inhoud van de verschillende kasten zien in de oude situatie. De foto’s laten goed zien dat het fouten zoeken en de bijbehorende oplossingen in de loop der jaren zo hun sporen hebben achtergelaten.
De tijd was rijp voor rigoureuze maatregelen: Alle bedrading en elektronica loshalen, controleren, herstellen waar nodig en opnieuw opbouwen. Dus, alle elektronica uit de kasten verwijderd, wat resulteert in de volgende verzameling printplaten.
En we hebben ook besloten, na een eerste inspectie, de printplaten allemaal na te kijken op fouten. Dit omdat wij met uitzondering van de RM-U alle printen als bouwpakket aan te schaffen en zelf op te bouwen. Kennelijk is hier toch nog het een en ander fout gegaan …
Natuurlijk valt VPEB niets te verwijten, de handleidingen die Leon van Perlo heeft gemaakt, waren duidelijk genoeg. Maar ja, het blijft mensenwerk en we kunnen alleen onszelf achteraf de schuld geven, dat wij de door de diverse leden gebouwde printen niet goed hebben gecontroleerd.
(meer…)De Zwolsche baan
Dit is het eerste van een serie artikelen over de Zwolsche baan
Inleiding
In 1975 heeft de gemeente Zwolle in het kader van Zwolle 750 jaar bestaan opdracht gegeven aan een aantal modelbouwers om een model te maken van het spoorwegcomplex Zwolle anno 1950.
Hieruit is een uniek model in de schaal H0 (schaal 1:87) ontstaan van het station Zwolle inclusief rangeerterreinen, bijbehorende gebouwen en nabije omgeving.
In 1978 is de vereniging voor modelbouwers regio Zwolle (VvMrZ) opgericht. In de beginfase is het model tentoongesteld in het provinciehuis en later vonden we als vereniging een onderkomen op de zolder van de Enkschool aan het Asserdorperplein.
In 1992 hebben we de huidige zolder van de Elbertschool, achter de IJsselhallen, kunnen betrekken.
Ontstaansgeschiedenis van de Zwolsche baan
De bouw van de baan is het startpunt geweest van onze modelbouwvereniging, welke op verzoek is gebouwd voor de tentoonstelling “Zwolle Aangespoord”.
De hieronder weergegeven film laat het bouwproces zien van de baan. De trage beelden (dat was toen heel gewoon) zorgen ervoor dat veel van de bouwwerkzaamheden goed in detail te volgen zijn.
We hebben een film hiervan op Beneluxspoor gezet :
Bij de tentoonstelling is destijds een brochure uitgegeven door de Provincie Overijssel. Een exemplaar van de brochure is bewaard gebleven en bevindt zich in de Athenaeum Bibliotheek in Deventer. Deze is opgevraagd en gescand.


n de archieven van de vereniging bevinden zich nog de originele tekeningen van het eerste baanontwerp, op calqueerpapier, zoals dat vroeger in tekenkamers werd gebruikt. Met behulp van een goede scanner en de juiste tekenprogramma’s deze uitgelijnd en tot één tekening samengevoegd.

Het originele baanplan
De baan is uitgetekend en opgedeeld voor het gebruik van 12 eettafels. In de tekening zijn deze scheidingen met rood zichtbaar. De kleine tekening zijn ook nog de (later in de grote tekening weggepoetste) tekeningkaders en tafelnummers waarneembaar.
De linkerzijde (Oost), de sporen daar leiden naar Olst-Deventer (IJssellijn) , Heino-Raalte, Dalfsen-Ommen, Meppel-Leeuwarden en Meppel-Groningen. De rechterzijde (West), de sporen daar leiden naar Wezep-’t Harde en Kampen.
De westzijde heeft rond 1950 nog de spoorhaven en de vee verlading en aan de bovenzijde is het schaduwstation te zien. Deze zat achter een beschilderde afscheiding op hetzelfde niveau als het emplacement:
In 1979 is het baanplan uitgewerkt en de eerste stappen worden genomen om de rails uit te leggen. Hieronder een fotocollage van dit proces.

Er is toentertijd veel werk verzet door de toenmalige leden van de vereniging
De totale lengte wordt uiteindelijk 14,5 meter en het oppervlak is 37m². Er wordt 15km draad verwerkt, 124 wissels, 19 kruisingen, 900 meter bovenleiding. In totaal wordt er door alle bouwers zo’n 50.000 manuren ingestoken.
Na het overbrengen van de tafels van het Refter naar het provinciehuis is er nog een paar weken gewerkt om het daar volledig werkend en ingericht te krijgen.
(meer…)Grote renovatie station Zwolle
Nee, niet het echte station in Zwolle natuurlijk, maar ons eigen model van dit Zwolse station. Gedurende de jaren is door diverse omstandigheden en oorzaken, de besturing van deze modelbaan in het slop geraakt. Er werd al regelmatig geprobeerd dit weer te herstellen, maar echt lukken wilde het niet. Ook raakten er steeds meer componenten defect en was de bedrading aan het los raken.
Tijd om de knop om te zetten en met elkaar eens om tafel te gaan zitten om de zaken eens goed door te spreken. Uiteindelijk heeft dit geresulteerd in het besluit de besturing van de modelbaan in zijn geheel te herzien. Dit is voorwaar geen eenvoudige opgave en zal geruime tijd in beslag nemen. Bovendien is het een niet geringe uitdaging met betrekking tot kennis en kunde.
Toch hebben we gemeend, dat dit de juiste weg is. Anders wordt het een voortborduren op een systeem dat straks nog veel meer steken gaat laten. Dan wordt het uiteindelijk weer een situatie, waarbij we het ene gat vullen en een ander ontstaat. Of zo als ze zeggen in Zwolle, het is lastig om de IJssel van Zwolle naar Deventer tegen de stroom in te roeien.
Eerste stappen
De eerste stappen zijn, als dit bericht wordt geschreven, intussen genomen. Die bestond uit het losnemen van alle bedrading van de besturingskasten en vervolgens minutieus de bedrading nalopen zodat duidelijk is waar deze naar toe gaat op de baan.
Vervolgens wordt is er ook een begin gemaakt de besturingskasten opnieuw in te richten. Dit heeft tot doel de bestaande inwendige bedrading zodanig uit te voeren, zodat deze weer aan de wensen voldoet. Wie op dit moment op de clubruimte komt kijken, zal zien dat alle drie de besturingskasten zijn weggenomen voor deze klus.
Tot zover deze korte inleiding. De komende tijd zullen we u regelmatig op de hoogte houden van de werkzaamheden.
Het team station Zwolle